Antarctica.
Het koudste, het hardste en het meest afgelegen continent op aarde.
Geen enkel mens is ooit afgedaald in de diepten die het omgeven...
tot nu.
De diepe oceaan is net zo uitdagend om te verkennen als de ruimte.
We weten meer over het oppervlak van Mars dan we weten over
de diepste delen van onze zeeën.
Nu kunnen we duiken in deze niet in kaart gebrachte diepten om te ontdekken
welke geheimen beneden liggen.
Naar beneden zinkend naast een ondergedompelde muur van een ijsberg,
gaan we een meedogenloze wereld binnen.
Deze wateren zijn de koudste op aarde.
Terwijl we afdalen in de diepte, neemt de druk ongenadig toe.
En verdwijnt het licht van boven helemaal.
Maar toch, ongelooflijk...
is er hier leven.
We hadden misschien kunnen verwachten, dat diep onder het oppervlak van
de poolzeeën, de wateren echt onvruchtbaar zouden zijn.
Maar we vinden in feite hier leven in onvoorstelbare overvloed.
Eveneens is zo'n grote overvloed niet beperkt tot Antarctische wateren.
Stromingen dragen deze rijkdom naar de diepten van bijna elke oceaan
rond de wereld.
Verbazingwekkend is er in de diepe zee
meer leven dan eender waar dan ook op aarde.
Het zonlicht vervaagt en de zeeën worden donkerder.
Hier in de Stille Oceaan, 200 meter diep,
treden we een buitenaardse wereld binnen.
De Schemerzone,
een zee van eeuwige duisternis.
Er zijn hier vreemde wezens.
Een pyrosome.
Een geleibuis van twee meter lang die een bezoeker van boven klein doet lijken,
een oceanische witpunthaai.
Slechts een kleine hoeveelheid licht filtert zo diep door.
Overleven betekent hier het beste maken van elke laatste glimp licht.
Een zwaardvis.
Zijn ogen zijn zo groot als tennisballen,
om hem te helpen zien in de eeuwige schemering.
Een inktvis,
maar dit is er een die alleen hier leeft.
Zijn rechteroog kijkt permanent naar beneden.
Maar zijn linkeroog is veel groter en naar boven gericht de silhouetten
te detecteren van prooien die dichter bij het oppervlak zwemmen.
Geen wonder dat hij de bijnaam kreeg van "de schele inktvis".
En nog vreemder.
Dit is een hemelkijker...
een vis met een transparante kop
gevuld met gelei zodat hij omhoog kan kijken door zijn schedel.
We weten nu dat de Schemerzone een toevluchtsoord is voor een ongelooflijke
90% van alle vissen in de oceaan.
Alleen 's nachts migreren enorme scholen lantaarnvissen naar het oppervlak
om zich te voeden met klein plankton.
Overdag trekken ze zich hier weer terug.
Humboldtinktvissen.
Twee meter lang en 50 kilo in gewicht.
Zoals de meeste inktvissen zijn het vraatzuchtige jagers.
Er zijn er honderden.
Ze hebben een school lantaarnvissen gevonden,
die zich 800 meter diep schuilhoudt, voor de kust van Zuid-Amerika.
Hun tentakels zijn bewapend met krachtige zuignappen
waarmee ze hun prooi grijpen.
En als er geen lantaarnvissen meer te vinden zijn...
keren ze zich tegen elkaar.
Deze inktvis heeft een kleinere gevangen in zijn tentakels.
Om zijn vangst te verbergen voor de rest,
laat hij een rookgordijn vrij van zwarte inkt.
Maar dan daagt een nog grotere hem uit...
en steelt zijn vangst.
De Schemerzone is het favoriete jachtgebied voor de Humboldtinktvis.
Ze gaan zelden dieper...
in de wereld van eeuwigdurende zwartheid eronder...
De Middernachtzone.
Eén kilometer van het oppervlak, buiten het bereik van de zon.
Een gigantische zwarte leegte,
groter dan al de rest van de habitats ter wereld samen.
Er is hier leven...
maar niet zoals wij het kennen.
Buitenaardsachtige wezens produceren oogverblindende vertoningen van licht.
Bijna alle dieren moeten partners aantrekken en roofdieren verdrijven.
Deze taal van licht is zo wijdverspreid hier dat deze signalen
waarschijnlijk de meest voorkomende vorm van communicatie zijn
op de hele planeet.
En toch weten we er nog steeds weinig over.
Jagers verlichten zichzelf, en door dit te doen
trekken ze nieuwsgierige prooien aan.
Dit is een bladschubbige slijmkopvis.
Hij heeft de grootste tanden voor zijn omvang van alle vissen.
Er zijn overal druksensoren op zijn hoofd en lichaam die alles
wat beweegt in het omringende water, kunnen detecteren.
Het is de meest vraatzuchtige vis in de Middernachtzone.
Maar prooien gebruiken licht als een afleiding.
Een afleidingsmiddel van lichtgevende inkt.
Hier beneden, in deze duisternis...
leven wezens buiten de normale tijdsregels.
Buiskwallen zijn vrijwel eeuwig.
Ze klonen zichzelf herhaaldelijk...
sommige worden zelfs langer dan een blauwe vinvis.
Hier beneden sneeuwt het.
Ononderbroken wolken van organisch puin
drijft langzaam van bovenaf naar beneden.
Dit is voedsel, en een hele variatie
van filtervoeders hangen ervan af.
Kwallen...
en delicate zeekomkommers.
De 1% zeesneeuw die ze missen
zet zich uiteindelijk af op de zeebodem.
Over miljoenen jaren vormt het een laag modder
tot anderhalve kilometer dik.
Het is een lege vlakte die de helft
van het oppervlak van onze planeet bedekt.
De diepe zeebodem lijkt in eerste instantie levenloos...
maar het is de thuisbasis van een unieke bezetting van modderbewoners.
De zeepad.
het is een hinderlaagroofdier met een enorme mond...
en oneindig geduld.
Deze vis leeft hier al zo lang
dat zijn vinnen zijn veranderd
in iets nuttiger.
Voeten.
Ze helpen hem met het rond schuifelen op de zeebodem.
De pannenkoek octopus.
Hij zweeft net boven het modderoppervlak dat hij delicaat uitzift,
op zoek naar wormen.
Maar hij kan weg schieten bij het eerste teken van gevaar.
Een zeskieuwige koehaai, zo groot als een witte haai.
Misschien heeft ze al een heel jaar niet gegeten.
Ze patrouilleert over de moddervlakte
met een minimale hoeveelheid energie.
Hoor erboven, is het karkas van een reusachtige
potvis langzaam aan het wegrotten.
Dit is een goudader voor de wezens van de diepte.
Voedsel, 30 ton ervan.
Uiteindelijk zinkt hij tot op de oceaanbodem...
en wordt zijn aanwezigheid snel gedetecteerd.
Koehaaien hebben een uitzonderlijk scherpe reukzin.
Slechts 25 minuten nadat het karkas van de walvis arriveerde...
vindt een koehaai het.
Bij elke beet komt er bloed vrij in de stroming.
Het nieuws dat er hier eten is verspreidt zich snel.
Nog twee uitgehongerde koehaaien komen toe.
Binnen de 12 uur,
zijn er zeven enorme haaien
elkaar aan het verdringen bij het concurreren om hapjes los te scheuren.
Niemand is bereid om zich terug te trekken.
24 uur later en een derde van het karkas is verdwenen.
De eerste die aankwam, heeft zich tegoed gedaan tot hij helemaal vol zit.
Deze ene maaltijd kan voldoende zijn om het een heel jaar vol te houden.
Nu komt het opruimteam aan.
Spinkrabben dragen koraal in hun achterpoten,
vermoedelijk als geïmproviseerde lichaamsbepantsering.
Er zijn hier ook rotskrabben.
Ze detecteerden het karkas waarschijnlijk bijna zo snel als de haaien...
maar ze kunnen zich niet zo snel verplaatsen.
Een maand verder, en meer dan 30 soorten
aaseters ruimen de laatste
eetbare fragmenten op.
Maar nu trekken de aaseters hun eigen roofdieren aan.
Haarstaarten, gewoonlijk rechtop zwemmend,
pikken ze een voor een op.
Enkele van de tanden van de walvis zijn losgeraakt omdat het skelet begint
uit elkaar te vallen.
Vier maanden later, is er niets meer over dan een paar botten.
Maar zelfs dat is voedsel...
voor iets.
Beenwormen.
Ze tunnelen in de botten door zuur te injecteren...
en bereiken zo de kleine hoeveelheden vet die daar nog steeds zitten.
Het kan tientallen jaren duren, maar uiteindelijk
zullen de laatste botten afbrokkelen
en zal het hele karkas van 30 ton
gerecycleerd zijn.
De val van een walvis is een tijdelijke oase
in de woestijn van de zeebodem.
Maar er zijn hier ook permanente oases.
Rotsen, die boven de modder uitsteken,
zorgen voor verankering voor diepzeekoralen.
Tot 5 kilometer diep,
zijn er meer soorten koraal in de diepte
dan in ondiepe tropische riffen.
Zonder zonlicht,
hangen ze enkel af van voedsel dat rond drijft in de stroming.
En ze groeien slechts een haarbreedte per jaar.
Maar sommige kunnen 4.000 jaar oud worden.
Ze zorgen, net als hun verwanten in de ondiepe wateren,
voor de thuisbasis van allerlei andere wezens.
Tussen de koralen groeit een van de mooiste sponzen.
Dit is het Venusmandje.
Deze sponzen hebben huurders.
Garnalen.
Er zijn veel roofdieren op het rif,
dus de garnalen hebben geluk.
Zowel dit mannetje als vrouwtje werden in deze spons geveegd
toen ze hele kleine larven waren,
samen met de piepkleine deeltjes van
eten waarop deze spons zich voedt.
Ze vonden elkaar en zijn sindsdien hier.
Nu zijn ze volwassen
en draagt het vrouwtje eieren.
Eenmaal uitgekomen, zullen de larven wegzwemmen doorheen de muren van de spons.
Maar de garnalen zullen nooit weggaan.
Dat kunnen ze niet.
Ze zijn nu veel te groot om te vertrekken op de manier waarop ze binnenkwamen,
en ongetwijfeld zullen ze langer leven hier dan dat ze zouden doen
als ze onbeschermd op het rif rondzwierven.
Maar hoe een van de eenvoudigste van alle wezens, een spons,
zo een complexe structuur kan bouwen,
tot groot voordeel van de garnalen...
is een mysterie... en zeker een wonder.
Maar vandaag wordt hun tijdloze wereld gereduceerd tot puin.
Omdat overbevissing de oppervlaktewateren van de zeeën plundert,
beginnen schrobnetvissers de diepte te doorzoeken.
Nu liggen ontelbare riffen,
die hier duizenden jaren hebben gebloeid,
in puin.
Na verloop van tijd vergaat organisch materiaal op de zeebodem traag...
en produceert methaan.
In de Golf van Mexico
laten deze uitbarstingen ook een superzoute vloeistof vrij.
Pekel.
Vijf keer zwaarder dan zeewater,
het hoopt zich op in grote poelen op de zeebodem.
Het is moeilijk om het zicht te bevatten.
Een meer met geconcentreerd zoutwater, 15 meter diep
op de bodem van de zee.
Rond de randen ervan, misschien zelfs nog vreemder,
is er een overdaad aan leven.
Gigantische mosselen, die een eeuw lang kunnen leven en groeien,
pakken zich stevig samen,
en doen garnalen en springkrabben die zich rondom hen voeden, klein lijken.
Kuilalen, aaseters,
komen naar de oevers van het pekelmeer op zoek naar iets eetbaar.
Sommige wagen zich zelfs in de pekel.
Er te lang in doorbrengen
kan een paling een giftige schok geven.
Zijn enige hoop is om er bovenuit te stijgen.
Hij weet te ontsnappen.
Anderen hebben niet zoveel geluk.
De pekel balsemt hun lichamen...
en de slachtoffers va tientallen jaren
stapelen zich op aan de randen.
Maar delen van de diepte zijn nog vijandiger.
Op sommige plekken strekken gigantische kloven zich vele kilometers uit
over de oceaanbodem...
canyons die zich richting van het centrum van de aarde storten.
Scans van metingvaartuigen maken het mogelijk om grafisch een beeld
van dit enorm onderzees landschap te reconstrueren.
De diepste van allemaal, op bijna 10 kilometer,
is de Mariana Trog in de Stille Oceaan.
Zelfs Mount Everest zou erin kunnen verdwijnen.
Hier beneden, in deze diepe ravijnen,
werd ooit van gedacht dat niets dan ook zou kunnen overleven.
Maar er is zelfs hier leven...
een soort zeeslak.
Een zogenaamd "zeevarken".
Zij, en andere eenvoudige wezens, slagen om te overleven op
de minuscule hoeveelheden voedsel die hier afdrijven.
Zoals deze zeester,
zijn ze bestand tegen een druk equivalent aan 50 jumbojets
op elkaar gestapeld.
Een afstandsbediende camerasonde onthult
de meest buitengewone ontdekking van allemaal...
de etherische slakdolf.
Op acht kilometer diep,
is dit de diepst levende vis die tot nu toe werd ontdekt.
Niemand kon zich voorstellen dat een dier zo
complex als een vis zou kunnen bestaan
in dergelijke extreme druk.
Van de grootste diepten tot de bovenste limiet van
de Schemerzone, lijkt het erop dat nergens in de diepzee
leven van een of andere aard niet kan overleven.
En we denken nu dat de diepzee misschien wel
is waar het leven op aarde begon.
Hier, in een wereld verborgen in
de grootste geologisch kenmerk op aarde...
die middendoor de oceanen van de wereld loopt,
een onderwater bergketen, de hele wereld overspannend.
De Middenoceanische Richel.
In de Stille Zuidzee,
wordt de oceaanbodem verscheurd.
Meer dan drie kwart van de vulkanische activiteit op de planeet
komt voor in de diepte...
bijna volledig langs de Middenoceanische Richel.
Maar van dit titanisch geweld komt grote rijkdom.
Gassen en kokend water stromen omhoog door de spleten.
Mineralen die condenseren uit deze stralen bouwen grote schoorstenen op...
warmwaterkraters.
Deze, 30 meter hoog,
kreeg de naam Godzilla.
Verbazingwekkend weten we nu
dat ze net zoveel leven bevatten
als tropische regenwouden.
Op plaatsen zijn een half miljoen individuele dieren
samengepropt op één enkele vierkante meter.
Ze zijn voor hun voedsel volledig afhankelijk van bacteriën.
En die voeden zich van chemicaliën opgelost in de verzengende hete vloeistof.
Krabben consumeren de bacteriematten die hun schelpen bedekken.
Anderen onderhouden bacteriële culturen
eigenlijk in hun lichaam.
Garnalen dragen dergelijke culturen in hun monddelen,
maar dat is een strategie vol gevaar.
Om levensonderhoud te bieden voor deze microben
moeten de garnalen zich in de hete openingen smijten...
met het risico levend te worden gekookt.
In het laatste decennium
is het aantal ontdekte warmwaterkraters verdubbeld.
Elk heeft zijn eigen uniek karakter en gemeenschap.
Maar misschien bevindt de belangrijkste van
allemaal zich in de Atlantische Oceaan.
Het werd "De verloren Stad" genoemd.
Binnen zijn torens van 60 meter,
gebeurt er echt iets buitengewoon.
Onder extreme druk en temperatuur, worden koolwaterstoffen,
de moleculen die het basisonderdeel vormen van alle levende dingen,
spontaan gecreëerd.
Inderdaad, veel wetenschappers geloven nu
dat het leven op aarde misschien begonnen is
rond een kraterschacht als deze,
vier miljard jaar geleden.
We weten nu dat er diepzeeën zijn
op de manen van Jupiter en Saturnus.
Als leven kan bestaan onder dergelijke
extreme omstandigheden hier beneden,
dan zou het zeker kunnen bestaan
ergens daarbuiten.
De volgende keer trekken we naar de bruisende koraalriffen.
Hier moeten dieren naar buitengewone uitersten gaan om de concurrentie
voor te blijven in deze overdrukke steden.